Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

20180928

B.S. Johnson i liberatura

Data: 28.09.2018 - 27.03.2023

Kierownik projektu: Katarzyna Maria Biela
Data rozpoczęcia realizacji projektu: 2018-09-28
Termin zakończenia: 2023-03-27

Program "Diamentowy Grant"; konkurs 47

Celem projektu "B.S. Johnson i liberatura", realizowanego w ramach programu "Diamentowy Grant" i finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jest zbadanie związków między teatrem a liberaturą - gatunkiem literackim zdefiniowanym przez Zenona Fajfera i Katarzynę Bazarnik w 1999 r. Gatunek ten obejmuje dzieła literackie, w których treść jest intencjonalnie powiązana z formą, których autorzy wykorzystują materialność książki (kształt woluminu, układ tekstu na stronie, rodzaj, kolor i rozmiar czcionki itp.) do przekazywania znaczeń. Pochylając się nad twórczością Fajfera i Bazarnik, a także brytyjskiego pisarza awangardowego, B.S. Johnsona, wspomniany projekt ukazuje, że wybrani liberaci mają również doświadczenie teatralne. Badanie ich sztuk, w tym głównych motywów i strategii kompozycyjnych, pozwala zauważyć, jak wyobrażali sobie ciało poruszające się w przestrzeni teatru i jak to mogło wpłynąć na ich postrzeganie książki jako ciała i przestrzeni do projektowania. Zrealizowane w ramach projektu kwerendy w archiwach pozwalają dotrzeć do mniej znanych lub dotąd nieodkrytych źródeł, dzięki którym wybrani autorzy i ich warsztat stają się jeszcze bliżsi. Badania umożliwiają także odkrycie nowych ścieżek interpretacyjnych i strategii zaangażowania czytelnika, którego aktywność może mieć cechy performatywne - lektura liberatury często  polega przecież na manipulacji książką jako obiektem w wybranym czasie i przestrzeni. Zdefiniowany przez Fajfera i Bazarnik gatunek literacki oferuje więc wyjątkową możliwość spotkania między autorem, który nadaje dziełu kształt, a czytelnikiem, który w wybranych okolicznościach bierze książkę w swoje ręce, partnerując w nadawaniu i odkrywaniu sensów. 

Opis ilustracji: po lewej: B.S. Johnson, You’re Human Like the Rest of Them [w:] Well Done, God!, Picador, 2013 (fragment); po prawej: Zenon Fajfer & Katarzyna Bazarnik, Finnegans Make [w:] Wokół Jamesa Joyce’a, Universitas, 2007 (fragment).

B.S. Johnson, <i>You’re Human Like the Rest of Them</i> [w:] <i>Well Done, God!, Picador</i>, 2013 (fragment)